Gıda İsrafı Nedir?

Gıda; ilk tarımsal üretimden son hanehalkı tüketimine kadar tüm tedarik zinciri boyunca israf edilmektedir. Peki gıda israfı nedir?

Temelde, üretilen gıdaların tüketilemeden çöpe gitmesine gıda israfı denilmektedir. İnsan tüketimi için üretilen gıdaların yıllık olarak üçte birinin (yaklaşık 1.3 milyar ton) kayıp olduğu bildirilmektedir. Bu durum; israf olan gıdaların üretiminde kullanılan kaynakların büyük çoğunluğunun boşa kullanılması ve gıda üretiminin yol açtığı sera gazı emisyonlarına da boşuna maruz kaldığı anlamına gelmektedir.

Orta ve yüksek gelirli ülkelerde, gıda; insan tüketimi için hala uygun olsa bile büyük ölçüde israf edilerek atılmaktadır. Diğer önemli bir kayıp ise erken sanayileşmiş bölgelerde gıda tedarik zincirlerinde meydana gelmektedir. Yarattığımız çevresel tahribat ve doğal kaynakların sürdürülebilir olarak kullanılmaması gıda üretimi konusunda bir stres faktörü yaratmaktadır. Hatta dünyanın bazı bölgelerinde bu durum gıda güvenliğini tehdit etmektedir. Eskisi kadar verim alınamadığı zaman gıda üretimi için çevre daha da fazla tahrip edilmektedir.

İsraf edilen gıda ürünlerinin sadece 4’te biri ile dünyadaki kronik açlığa çözüm bulunabileceği hesaplanmıştır. Dünya çapında yaklaşık 1 milyar insanın açlık çektiği ve yetersiz beslendiği düşünüldüğünde, inanılmaz bir israfın yaşandığını görülmektedir.

Ekonomik faktörler, yönetsel sorunlar ve teknolojik problemler gibi pek çok nedenden dolayı gıda israfının meydana geldiği bilinmektedir. Ancak bahsedilen 1,3 milyar gıda israfının yarısının perakendecilik ve nihai tüketici yani bireylerden kaynaklandığı bilinmektedir. Bu da bizlerin davranışlarının ve alışkanlıklarının gıda israfında önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. Bu çerçevede, israf edilen gıda ürünlerinin çevresel, ekonomik ve sosyal faturaları bir hayli yüksek olmaktadır. Çarpıcı bir örnek olarak ise israf edilen gıda ürünlerinin küresel sera gazı emisyonlarının %8 inden sorumlu olduğu söylenmekte ve dünya çapında tarım yapılan alanların yaklaşık %30 unda asla tüketilmeyen gıdaların üretimi yapıldığı bildirilmektedir. Sonuçta çöpe giden gıda ürünleri sınırlı ekonomik ve doğal kaynaklarımızı boşa harcamamıza sebep olurken enerji tüketiminin artmasına ve gıda fiyatlarının yükselmesine de etki etmektedir. En nihayetinde ise iklim değişikliğini artırıcı bir etki yaratmaktadır.

Peki bu gıda israfının farkında olan insanlar veya ülkeler nasıl çözümlere başvurmalı?
Kayıplara yönelik ulusal politikaların geliştirilmesinin yanında, özel sektörün, çiftçilerin, gıda sanayisinin, toptan ve perakende satış yapan firmaların kısacası tüm değer ve tedarik zinciri aktörlerinin gıda sistemindeki israfın ve kayıpların önlenmesi için yapabileceği birçok şey vardır. İhtiyaç tespitinin doğru yapılması ve oluşan gıda kaybının minimize edilebilmesi için ilk başvurulması gereken yollar “geri dönüşüm çalışmaları” ve bunların arttırılması ve bir bu konuda farkındalık yaratılmasıdır!

Bu web sitesi, Avrupa Birliği’nin maddi desteği ile oluşturulmuştur ve sürdürülmektedir. İçerik tamamıyla Gıda Kurtarma Derneği - GKTD sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.

© Copyright 2019 Gıda Kurtarma Derneği - GKTD Tüm Hakları Saklıdır.